Boeken:


De bibliografie van Geuzenproject.org.


Jan Kuipers, De Beeldenstorm: Van oproer tot opstand in de Nederlanden, Zutphen, 2015.

De-Beeldenstorm-–-Jan-J.B.-Kuipers

 

Via de hervormingsbewegingen in de late middeleeuwen, de reformatie en de politieke situatie in de Nederlanden, neemt Kuipers de lezer mee naar de Beeldenstorm. Een episode die aan het begin van de Nederlandse Opstand staat, maar ook de splijtzwam is voor de Nederlanden. In een fraaie uitgave zoals we van WalburgPers gewend zijn, is ruimte voor een groot deel van het bekende beeldmateriaal. De toegankelijkheid van de publicatie maakt dit de meest geschikte introductie in het onderwerp.
http://www.walburgpers.nl/winkel/geschiedenis/beeldenstorm

 

 


Jozef Scheerder, De Beeldenstorm, Bussum, 1974.

scheerder

 

Een toegankelijk geschreven boek dat vooral het chronologisch en geografisch verloop van de Beeldenstorm uitwerkt. Vernieuwend in het werk van Scheerder was de indeling van de beeldenstorm in drie fasen met elk hun eigen kenmerken en de verklaring van de gebeurtenissen vanuit op elkaar inwerkende religieuze, politieke en socio-economische factoren.
Binnenkort zal postuum het doctoraat van Scheerder verschijnen over de Beeldenstorm in Gent. Iets om naar uit te kijken.

 

 

 


Peter Arnade, Beggars, iconoclasts & civiv patriots: the political culture of the Dutch revolt, Ithaca, 2008.

Arnade

 

Op academisch gebied is dit het beste recente boek over de Beeldenstorm (al gaat het ook over de Nederlandse opstand). Het benadert het verzet tegen Spanje vooral vanuit politieke motieven. De kracht van het boek is dat het alle actoren, dus niet alleen de adel, serieus neemt in hun bijdrage aan de Opstand. De zwakte is dat relativering van de religieuze motieven veralgemeniseert worden. Voor de Opstand is de historiografische correctie terecht. Voor de Beeldenstorm, met name de eerste fase, is het de vraag of religieuze motieven en verzet tegen godsdienstrepressie, niet belangrijker zijn dan Arnade ons voorhoudt.

 

 


Solange Deyon & Alain Lottin, Les casseurs de l’été 1566: l’iconoclasm dans de Nord de la France, Parijs, 1981.

lottin

 

Dit boek is een klassieker omdat het de beeldenstorm beschrijft zoals die plaatsvond in het huidige Nord-pas-de-Calais. Daarnaast is het een belangrijk werk omdat er nauwelijks in het Frans is geschreven over de beeldenstorm. Door deze uitgave door een Franse universiteits-uitgeverij is er in Frankrijk voor het eerst aandacht voor dat er iconoclastische rellen in de noordelijke uithoek van Frankrijk plaatsvonden, die weinig te maken hadden met de andere Franse godsdiensttroebelen.

 

 

 


Roger-A. Blondeau, Geuzen in de Westhoek: het epicentrum van de Beeldenstorm, Roeselare, 1988.

blondeau

 

Hoewel dit boek nogal slordig is (stilistisch en inhoudelijk), en niet altijd betrouwbaar, is dit het enige publieksgerichte boek dat het hele verhaal van de Beeldenstorm en de terreur van de Bosgeuzen in de Westhoek vertelt. Blondeau baseert zich vooral op het werk van Marcel Backhouse. Helaas is Backhouse relatief jong overleden en heeft hij nooit een degelijke synthese kunnen schrijven van het enorme aantal artikelen dat hij in allerlei tijdschriften heeft gepubliceerd. Blondeau is het alternatief voor wie niet alle lokale tijdschriften wil afspeuren. Het boek is uit de jaren tachtig, maar in de meeste West-vlaamse bibliotheken te leen.

 

 


Erich Kuttner, Hongerjaar 1566, Amsterdam, 1949.

kuttner

 

Marxistisch historicus Kuttner zag in de Beeldenstorm een revolutionaire volksbeweging tegen het vroege kapitalisme in de Nederlanden. Zijn theorie wordt in wetenschappelijke kringen niet meer serieus genomen. Hij heeft er echter wel voor gezorgd dat de socio-economische onrust sindsdien wel als één van de oorzaken wordt gezien. Louis Paul Boon heeft zijn ‘Geuzenboek’ grotendeels op Kuttner gebaseerd.